Starten met schilderen met olieverf

Schilderen met olieverf, begin bij de basis

• Om te beginnen met olieverfschilderen heb je helemaal niet zoveel nodig.
  Een beperkt aantal goede materialen, een eenvoudige werkplek en vooral wat basiskennis helpen je al een heel eind.
  Daarom heb ik de belangrijkste stappen voor je op een rij gezet. Van het kiezen van je eerste materialen tot het opbouwen van je eerste schilderij.
• Schilderen op doek of paneel?
  Beide kan. Een paneel is glad en vlak en daardoor fijn voor kleine details. Doek heeft meer structuur, pakt de verf anders en geeft daarmee ook iets extra’s aan je schilderij. Wat het fijnste schildert, is vooral persoonlijk.
• Wat is een goede ondergrond?
  Doeken en panelen die je in de winkel koopt zijn meestal al voorzien van gesso: de grondlaag tussen de ondergrond en je schilderij. Die laag is belangrijker dan je misschien denkt. Zelf bereid ik mijn ondergrond voor met vijf à zes lagen gesso.
• Welke olieverf heb je nodig voor schilderen met olieverf?
  Er bestaan traditionele en watervermengbare olieverven. Met watervermengbare olieverf kun je zonder oplosmiddelen werken en je materialen gemakkelijker met water schoonmaken. Traditionele olieverf vraagt om een andere manier van werken en schoonmaken.
• Maakt kwaliteit eigenlijk uit voor schilderen met olieverf?
  Jazeker. Het verschil tussen studiekwaliteit en professionele olieverf zie en voel je tijdens het schilderen. Denk aan pigment, kleurkracht, smeerbaarheid en betrouwbaarheid van de kleur. Goedkoop is daarom niet altijd voordelig.
• Welke penselen zijn geschikt voor schilderen met olieverf?
  Eigenlijk kun je met van alles schilderen: zachte en harde penselen, kwasten, paletmessen en zelfs doekjes. Ieder materiaal geeft zijn eigen effect. Goede penselen werken meestal prettiger en verliezen minder snel hun haren.
• Welke kleuren koop je als eerste?
  Koop vooral niet te veel. Met wit, zwart, gebrande omber, gebrande sienna, ultramarijnblauw, gele oker en vermiljoen- of cadmiumrood kom je al verrassend ver. En olieverf gaat lang mee: ik schilder zelfs nog met tubes van mijn opa die ongeveer zestig jaar oud zijn.
• Hoe voorkom je modderige kleuren?
  Kleuren mengen is een vak apart. Begin bij de kleur uit de tube die het dichtst bij je gewenste kleur ligt en stuur die vervolgens met kleine hoeveelheden andere kleuren bij. Een kleurencirkel helpt je daarbij. En wist je dat je kunt schilderen met een open of gesloten palet?
• Wanneer mag je over een laag heen schilderen?
  Meestal wanneer de onderliggende laag voldoende droog is. Hoe lang dat duurt hangt af van pigment, temperatuur, licht en de gebruikte olie of mediums. Sommige kleuren drogen snel, andere juist bijzonder langzaam.
• Hoe bouw je een schilderij op?
  De oude meesters bouwden hun schilderijen vaak laag voor laag op: van grondlaag en imprimatura naar onderschildering en kleurlagen.
  Kijk eens goed naar een schilderij van Rubens of Rembrandt. Op sommige plaatsen blijft de ondergrond zichtbaar, terwijl andere delen met dikke verf zijn opgebouwd. Juist die verschillen geven een schilderij zijn enorme diepte.

En dan hebben we eigenlijk alleen nog maar het begin gehad. Er valt nog zoveel te vertellen en te ontdekken… daar wordt ik enthousiast van!